Polska

Wadowice – Ponikiew – Leskowiec

Ze stacji PKP w Wadowicach podążamy szeroką aleją obok osiedla XX-lecia PRL do skrzyżowania dróg, z którego skręcamy w lewo na ul. Sienkiewicza i do głównej drogi międzynarodowej E-7 (ul. 1 Maja). Idziemy szosą lekko pod górę, do centrum miasta i rynku, skąd w lewo na plac Kościuszki i do dworca PKS (15 min.). Na opisanym odcinku znaki niebieskie przebiegają równolegle ze szlakiem czarnym (drogą nr 9). Z dworca PKS nadal obydwoma szlakami podchodzimy lekko w górę na płd. ul. Kościuszki i dalej ul. Obrońców Stalingradu koło Ośrodka Zdrowia do skrzyżowania przy kościele Karmelitów Bosych Św. Józefa. Tutaj znaki czarne skręcają w lewo kierując się ku kulminacji Dzwonka. Wśród rzadszych już zabudowań Wadowic droga wyrównuje się, po czym szlak niebieski łagodnym łukiem skręca na płd. zach. Na wprost ładny widok na Beskid Mały (Jaworzyna, Łysa Góra, Gancarz, Bliźniaki, Potrójna). W płytkim obniżeniu skręcamy ku zach. widząc z lewej w głębi Jaroszowicką Górę i obok pojedynczych domów łagodnie podchodzimy na płd. zach.

Wadowice – Rynek

Droga skręca teraz na płd. ku granicy mieszanego lasu (od Wadowic 30 min. – 45 min.). Krótki odcinek lasem, dalej jego skrajem, z rozległą panoramą na Jaroszowicką Górę i Iłowiec, a w głębi na Żurawnicę z Podolską Gorą. Droga mija po lewej stronie mały punkt triangulacyjny na polach i przechodzi obok dwóch domów. Z widokiem na bliską już kulminację Łysej Góry dochodzimy do osiedla Zawadka i rozwidlenia dróg – droga w lewo prowadzi do wsi Gorzeń (z Wadowic 1 godz. – 1 godz. 15 min.). Wśród rzadko rozrzuconych zabudowań Zawadki, zwanej też Górnicą, szlak podchodzi na płd. zach. do granicy mieszanego lasu (tzw. Księży Las). Lasem stromiej wznosimy się na płd., po czym omijając stromy pn. stok Łysej Góry, trawersem tego stoku na płd. zach., szlak niebieski wyprowadza nas do grzbietu drewnianej kapliczki oraz skrzyżowania ze znakami żółtymi (droga nr 10). Znajdujemy się na przełęczy pod Łysą Gorą (od Wadowic 1 godz. 30 min. – 1 godz. 45 min.). Znaki żółte i niebieskie biegną początkowo wspólnie około 50 m na zach., po czym za znakami niebieskimi skręcamy na płd. zach. w lewo jednostajnie w dół mieszanym lasem. Mijamy mały odcinek pola z widokiem na Gancarz i Potrójną i znów krótko przez las osiągamy granicę rozległych połaci pól. Odtąd jednostajne zejścia na płd. z pięknym widokiem na Żar, Królewiznę, Jaworzynę oraz Gancarz – w dole wieś Ponikiew z kościołem. Głębokim parowem szlak nasz schodzi do domów wsi Ponakiew (osiedla Pod Kopce i Graczowo) i w kierunku płd.—zach. do szosy Czartak—Ponikiew. Wraz z szosą skręcamy w prawo (150 m w lewo bar) i niebawem dochodzimy do końcowego przystanku PKS Ponikiew II (z Łysej Góry 30 min., od Wadowic 2 godz. – 2 godz. 15 min.). Za przystankiem PKS szeroką drogą kierujemy się łagodnie w górę do tamy na potoku Ponikiewka. Szlak przekracza (bez kładki!) potok i wyprowadza nas na rozległe pola wzdłuż urozmaiconych meandrów Ponikiewki. Wznosimy się nieznacznie na płd. z widokiem na charakterystyczny, porośnięty wysokimi bukami grzbiet Jaworzyny. W okolicach Ponikwi osiedla położone są często na wysokości 600 – 850 m n.p.m. Zwłaszcza w Górach Zasolskich jest bardzo wiele wysoko położonych przysiółków, o których tak pisał Emil Zegadłowicz w wierszu pt. “Do okolic Ponikwi”:

Nie znocie wy doliniocy ponikiewskich grap,
Ka sie na nic już nie przydo osił górskich szkap,
Ka trza wszyćko wnosić, znosić — choćby przyszło lec,
Po węzinach i wykrętach prostopadłych miedz..

Bardzo ciekawe są nazwy okolicznych przysiółków: Klisiówka, Klimczaki, Żar, Kiczora, Gładkie, Potrójna, Walaszkowie, Miasteczko, Zakocierz, Szkolarzówka. Pas pól zwęża się i droga wraz z niebieskim szlakiem skręca w górę na zach. do mieszanego lasu u wsch. podnóży góry Czoło (od Ponikwi ok 30 min.). Wznosimy się jednostajnie mijając małą polankę, nad którą góruje w dali wierzchołek Jaworzyny. Szlak dąży w górę na płd. zach. Na wyraźnym rozwidleniu dróg należy podchodzić lewym odgałęzieniem wprost na płd. zach. Przez prześwity bukowego lasu dojrzymy z lewej bogato wyrzeźbiony źródliskowy lej potoku Ponikiewka. Wychodzimy na rozpłaszczenie terenu, gdzie szlak skręca obszernym zakolem na zachód po czym wznosi się na płd. zach. Po dwukrotnym przecięciu prostopadłych dróg osiągamy granicę wysokopiennego lasu oraz mieszanego młodnika i w lewo w górę wchodzimy na szeroką drogę z widokiem na grzbiet Jaworzyny.

Potok Ponikiew

Niskim mieszanym lasem jednostajne podejście na płd. zach. do głównego grzbietu Gancarza i do znaków zielonych (droga nr 8). Z Ponikwi 1 – 1 godz. 15 min., od Łysej Góry 1 godz. 45 min., z Wadowic 3 godz. 15 min – 3 godz. 30 min. Z miejsca tego roztacza się daleka panorama w kierunku Wadowic. Znaki niebieskie i zielone dążą wspólnie na płd., przekraczają mały garb terenowy i następnie, nieznacznym obniżeniem, doprowadzają do rozwidlenia dróg. W prawo skręca tutaj narciarski szlak zjazdowy do Rzyk. Za słupami elektrycznymi szeroką trawiastą drogą szlak wyprowadza nas na dużą podszczytową halę, stromo i mozolnie pnąc się do wierzchołka Jaworzyny (890 m).

Tuż przed szczytem warto zatrzymać się na chwilę i obejrzec rozległy widok – od lewej w głębi grupa Hrobaczej Łąki, a przed nią pasmo Palenicy i Złotej Góry, dalej zalesiona kopuła Gancarza małe pasemko Wapienicy nad Andrycbowem oraz charakterystyczne Bliźniaki łączące się z Łysą Gorą i Iłowcem (pod Łysą Górą Ponikiew z kościołem) dalej na pn. wsch. grupa Żaru i Królewizny za którą zalesiona Jaroszowicka Góra. Po wyjściu na szczyt Jaworzyny (890 m) otwiera się jeszcze lepszy widok. Na wsch. nakładają się wzniesienia Beskidu Wyspowego i Średniego – od lewej Ciecień, Kamiennik z Łysiną oraz rozczłonkowane Pasmo Kotonia i Koskowej (w tyle Śnieżnica, Ćwilin i Mogielnica). Na płd. wsch. Luboń Wielki oraz główny grzbiet Gorców od rejonu Rzek po Bukowinę Obidowską. Na płd. pasmo Polic, przełęcz Krowiarki (nad nią Tatry) i sylwetka Babiej Góry. Na tle pasma Polic – Magurka nad Suchą, a bliżej na pierwszym planie sylwetka Żurawnicy z wysoko podchodzącymi domami Krzeszowa. Szczyt Jaworzyny jest jednym z najwybitniejszych miejsc widocznych w całym Beskidzie Małym. Od wierzchołka krótko schodzimy polaną do schroniska PTTK pod Leskowcem i węzła szlaków znakowanych (z Ponikwi 1 godz. 45 min., z Łysej Góry 2 godz. 15 min., z Wadowic 4 godz.).