Europa

Węgry – Budapeszt

Budapeszt to zarazem kosmopolityczna europejska stolica i ostoja węgierskiego nacjonalizmu. Przebudziwszy się po nocy komunizmu, miasto stanęło na nogi równie szybko, jak po zniszczeniach z czasów II wojny światowej. Majestatyczna architektura godna jest drugiego co do rangi miasta dawnego cesarstwa austro-węgierskiego. Stolica Węgier to także ważny ośrodek życia umysłowego i kulturalnego, porównywany często z Paryżem. W obecnych czasach miastu udaje się zachować specyficzny urok i klimat, nie poddający się napływowi zachodniej tandety. Nie znaczy to jednak, że Budapeszt nie zmienia się i nie modernizuje.

Orientacja i praktyczne informacje

Budapeszt leży na obu brzegach Dunaju (Duna), w odległości 250 km w dół rzeki od Wiednia, w środkowo-północnej części Węgier. Na brzegu zachodnim leży Buda, przyciągająca licznych malarzy swą cytadelą na szczycie wzgórza, bogatym drzewostanem i brukowanymi uliczkami na Wzgórzu Zamkowym, natomiast lewobrzeżny Peszt (Pest) to pulsujące serce nowoczesnej stolicy. Oba brzegi spinają trzy mosty: Szechenyi lanchid (Most Łańcuchowy), smukły biały Erzsebet hid (Most Elżbiety) i zielony Szabadsag hid (Most Wolności). Trasy prawie wszystkich tramwajów i autobusów zaczynają się lub kończą na placu Moskiewskim (Moszkva ter). Z Batthyany ter, jedną stację metra dalej w stronę Ors vezer tere, naprzeciwko gmachu Parlamentu, odjeżdża kolejka podmiejska HEV. Trzy linie budapeszteńskiego metra zbiegają się na Deak ter, w centrum niemalże koncentrycznych bulwarów Pesztu, obok głównego międzynarodowego dworca autobusowego na Erzsebet ter. Nazwy ulic w Budapeszcie mogą się powtarzać, toteż zawsze należy sprawdzać także dzielnicę, w jakiej dana ulica leży. Co gorsza, ulice ni stąd, ni zowąd zmieniają nazwy po przecznicy. Ostatnimi laty usunięto wiele komunistycznych nazw, więc należy się zaopatrzyć w aktualny plan miasta. Testem na to jest nazwa alei, wiodącej z Pesztu w stronę Parku Miejskiego (Varosliget), położonego na wschód; nowa nazwa to Andrassy ut. Przy dłuższym pobycie warto się postarać o jakiś dokładny przewodnik po mieście.

Samoloty: Lotnisko Ferihegy. Dojazd Volanbuszem z Erzsebet ter do terminalu 1 trwa 30 min, do terminalu 2 – 40 min. Specjalny autobus z lotniska zabiera pasażerów z każdego punktu w mieście, a także zawozi z lotniska w dowolne miejsce w Budapeszcie.

Pociągi: Dworzec kolejowy to palyaudvar (w skrócie „pu.”). Osobom poniżej 26. roku życia przysługuje 33% zniżki na trasy międzynarodowe. Należy tylko pokazać legitymację ISIC i powiedzieć “diak” (student). Trzy główne dworce – Keleti pu., Nyugati pu. i Deli pu. – są równocześnie stacjami metra. Na każdej ze stacji znajdziesz rozkład jazdy pozostałych. Odjazdy: Belgrad (6,5 godz.), Berlin (12,5 godz.), Praga (7,5 godz.), Wiedeń (3,5 godz.), Warszawa (10 godz.) i inne miasta. Przez Budapeszt codziennie przejeżdża Orient Express z Berlina do Bukaresztu.

Autobusy: Główny dworzec Volanbusz, V, Erzsebet ter. Dojazd M1, 2 i 3: „Deak ter”. Kierunki: Berlin (14,5 godz.), Bratysława (3,5 godz.), Praga (8,5 godz.), Wiedeń (3 godz.). Autobusy do Czech, Polski, Rumunii, Turcji i na Słowację oraz Ukrainę odjeżdżają z dworca Nepstadion na Hungaria korut 48/52, podobnie jak większość autobusów zmierzających do wschodniej części kraju. M2: „Nepstadion”. Autobusy do Zakola Dunaju odjeżdżają z dworca Arpad hid.

Komunikacja miejska: Metro (M) jeździ szybko i punktualnie. Są trzy linie: M1 (żółta), M2 (czerwona) i M3 (niebieska). Stacje oznaczone są symbolem „M”, ale nie zawsze można go dostrzec na ulicy, lepiej więc rozglądać się za schodami, wiodącymi pod ziemię. Komunikacja miejska funkcjonuje (z małymi wyjątkami) do 23.30. W metrze, autobusach i tramwajach obowiązują takie same żółte bilety, które można kupić na stacjach metra, w kioskach Trafik i u ulicznych sprzedawców. Bilet jednoprzejazdowy kasuje się w pomarańczowym kasowniku przy wejściu na stację metra lub po wejściu do autobusu czy tramwaju. Podmiejska kolejka HEV kursuje między Batthyany ter w Budzie a Szentendre, położonym na północ w Zakolu Dunaju (co 15 min; 40 min).

Wodoloty: Międzynarodowy Port Rzeczny MAHART, V, Belgrad rakpart nad Dunajem, niedaleko Erzsebet hid. Informacja i sprzedaż biletów. Odprawa celna i paszportowa 1 godz. wcześniej. Posiadacze legitymacji Eurail mają 50 % zniżki. Rejs do Wiednia (6 godz.).

Noclegi i kempingi

Po przyjeździe na dworzec Keleti turysta zostaje otoczony przez tłum agentów różnych schronisk. Zawsze należy sprawdzić na mapie, gdzie jest położone oferowane miejsce, a płacić dopiero po obejrzeniu pokoju. Lepiej udać się najpierw do agencji turystycznej czy do schroniska lub pensjonatu. Jakkolwiek postąpisz, wybieraj miejsce, do którego łatwo dotrzeć środkami komunikacji miejskiej. Najlepiej metrem, które jeździ częściej niż autobusy. Okolice dworca Keleti nocą bywają niebezpieczne. W Budapeszcie jest mnóstwo miejsc noclegowych. Stawki zależą od położenia kwater i standardu. Należy się targować. Zatrzymując się na dłużej niż 4 noce, można uzyskać obniżkę ceny.

Czynne latem

W lipcu i sierpniu prawie wszystkie akademiki Politechniki (Muegyetem) zamieniane są na schroniska młodzieżowe. Są one dogodnie położone w dzielnicy XI, w okolicach Moricz Zsigmond Korter. Dojazd ze stacji M3 Kalvin Ter tramwajem.

Pensjonaty

Ceny w pensjonatach i kwaterach prywatnych są zbliżone do cen w schroniskach, ale atutem tej formy noclegu jest miła i przyjazna atmosfera jakiej nie zapewni żadne schronisko. Właściciele mają telefony komórkowe, dzięki czemu można ich zawsze złapać i zarezerwować pokój. Na dworcach lepiej unikać natrętnych wysłanników schronisk i rozejrzeć się za spokojnymi osobami stojącymi gdzieś na uboczu.

Hotele

W Budapeszcie jest parę niedrogich hoteli, ale często są zajęte przez zorganizowane grupy wycieczkowe, więc trzeba dzwonić wcześniej. Właściciele często mówią po angielsku. Wszystkie hotele powinny się znajdować w rejestrze Tourinformu.

Gastronomia

Ceny w większości restauracji w Budapeszcie nie są zbyt wygórowane, aczkolwiek tańsze i smaczniejsze bywa jedzenie w rodzinnych knajpkach. Aby skosztować czegoś prawdziwie węgierskiego, należy rozejrzeć się za napisami kifozde lub kisvendeglo. Kafeterie można poznać po napisie Onkiszolgalo Etterem. Bary szybkiej obsługi trudno uznać za rdzennie węgierskie, ale za to są otwarte do późna w nocy. Żywność można kupować w sklepach spożywczych i na targowiskach. Króluje pośród nich Targ Centralny, V, Kozraktar ter u. 1 (M3: Kelvin ter). Zakupy można też zrobić na targu spożywczym, IX, Vamhaz krt. 1/3, na Fovam ter.

Kawiarnie

Wspaniałe budapeszteńskie kawiarnie były ulubionymi miejscami spotkań snobistycznych elit literackich, kulturalnych i intelektualnych. Każdy turysta powinien wstąpić do jakiejś kawiarni dla wytchnienia, a przede wszystkim by skosztować wypieków. Nie należy się zrażać ich przesadnymi zdobieniami. Ciasta są niedrogie, nawet w najelegantszych lokalach.