Polska

Kopalnia soli w Wieliczce

JEZIORO ERAZMA BARĄCZA
Jest to jedno z wielu jezior znajdujących się w kopalni. Głębokość jego wynosi 9 m. Ściany komory, podobnie jak i jej dno, mimo że tkwią w wodzie, nie są przez nią rozpuszczane. Dzieje się tak dlatego, że woda ta jest już nasycona solą. Nasycenie wynosi 320 g/litr, tzn, że z 1 m3 takiej solanki uzyskać można, przez odparowanie z niej wody, ok. 320 kg białej soli warzonej.
I tu mimo woli nasuwa się pytanie, jak z naturalnej soli szarej, którą tu widzimy wszędzie, uzyskuje się sól kuchenną białą, którą solimy, nasze potrawy? Otóż wielicka sól kamienna jest szara, gdyż zawiera średnio 3-7% iłu, piasku i innych domieszek żeby ją uwolnić od tych zanieczyszczeń, rozpuszcza się skałę solną w wodzie, stosując najczęściej system tzw „komór ługowniczych”. Uzyskana w nich solanka jest mocno zanieczyszczona: oprócz soli zawiera w sobie muł (rozbełtany ił i piasek) oraz cały szereg innych związków chemicznych, które są w niej rozpuszczone jak sama sól. Od mułu uwalnia się solankę w podziemnych zbiornikach-osadnikach, gdzie zostawia się ją dłuższy czas w spokoju. Resztę zanieczyszczeń wytrąca się z solanki na drodze chemicznej w oczyszczalni, która znajduje się już na terenie warzelni na powierzchni. Samo „warzenie” soli odbywa się w specjalnych aparatach zwanych „wyparkami”. Zamkniętą w nich solankę doprowadza się do temperatury wrzenia: woda zamienia się w parę, a sól biała i czysta – pojawia się w postaci drobniutkich kryształków. Od roku 1966 tutejsza kopalnia produkuje tylko sól warzoną, pewną jej część przeznacza się na eksport.

KOMORA MICHAŁOWICE
Wnętrze tej komory czyni zaskakujące wrażenie zarówno swoim ogromem, jak i niezwykłą architekturą swych drewnianych umocnień. Wyrobisko pochodzi z XVIII w. Wysokość jego sięga 34 m, a kubatura wynosi ponad 20 000 m3. Przez długie lata po wybraniu soli komora stała pusta, bez drewnianej zabudowy. Dopiero w latach 1871-72 dostrzeżono w stropie niebezpieczne rysy i pęknięcia. Żeby uniknąć zawału, który mógłby okazać się groźny dla pobliskiego szybu, władze kopalni poleciły zbudować mocną konstrukcję zabezpieczającą. Cieśle kopalni, którzy ją wznosili, musieli być – jak widać – nie lada mistrzami w swym zawodzie. Skomplikowana konstrukcja z masywnych belek, podtrzymująca strop, oparta jest od spodu na kilku potężnych wspornicach, zbudowanych z wiązek wielu pni drzewnych, ustawionych w kilku pionowych kondygnacjach. Schody i okolne krużganki umożliwiają dostęp dla technicznej kontroli. Pomimo tak solidnej zabudowy, w latach 1962-63 musiano wzmocnić jedną ze ścian wysoką skarpą z betonu i zabudować przyległy do niej kąt wyniosłym kasztem.
Przy wejściu do komory tkwi w półmroku okazały pomnik współczesnego górnika, wykuty w soli przez Mieczysława Kluzka (1963 r.). Wygląda na to, iż górnik ów znalazł się tu przypadkiem nie wykonuje bowiem żadnej czynności górniczej, lecz zda się dumać nad tym, ile ta stara kopalnia pochłonęła ludzkiego trudu…

Tagi: pizzeria Wieliczka, pizza Wieliczka