Polska

Kopalnia soli w Wieliczce

KOMORA II
Nagromadzone tu eksponaty przedstawiają historię krakowskich zup solnych. Eksponaty te można podzielić na 4 grupy:
– W gablotach ustawionych pośrodku komory umieszczone są cenne dokumenty z czasów, kiedy obie kopalnie, w Wieliczce i w Bochni, stanowiły bezpośrednią własność królów polskich; niejeden z tych dokumentów nosi pieczęć i własnoręczny podpis królewski. Pozostałe akta odnoszą się do okresu rozbiorów Polski. Żupy krakowskie dostały się w 1772 r. pod zarząd Austrii, który trwał aż po koniec I wojny światowej. Władze zaborcze eksploatowały obie kopalnie bardzo intensywnie i położyły kres dawnej strukturze administracyjnej żup królewskich.
– Na ociosach z prawej strony komory znajdują się dawne mapy obu kopalń, na których prześledzić można stopniowy rozwój przestrzenny podziemnych wyrobisk. Na szczególną uwagę zasługują: plan miasta Wieliczki, wykonany w latach 1631-1638 przez Marcina Germona, geometrę szwedzkiego (którego król Zygmunt III Waza ustanowił sztygarem „Góry Królewskiej”, tj. szybu Regis) oraz dwa komplety miedziorytniczych planów miasta i kopalni W. Hondiusa z 1645r. i J. Nilsona z 1766 r.
– Zasięg handlu solą, pochodzącą z żup krakowskich, zobaczyć można na dużej mapie, wiszącej na ścianie naprzeciw wejścia w pobliżu mapy umieszczono modele zaprzęgów konnych, używanych przez kupców do transportu soli, oraz modele łodzi, jakimi przewożono sól Wisłą ku północy kraju.
– Do czwartej natomiast grupy zaliczyć można przedmioty-symbole, a to: ozdobne topory-baty góromistrzów, odpowiedzialnych przed królem za budowę szybów, za stan techniczny kopalni, tudzież za bezpieczeństwo górników; topór był symbolem ich władzy. Symbolem władzy górniczej były również paradne laski sztygarskie i górnicze szpady, noszone do stroju galowego. Na honorowym zaś niejako miejscu, w osobnej gablocie, błyszczy pierwotny symbol pracy górniczej – słynny róg wielicki z XVI w, ofiarowany bractwu kopaczy przez wybitnego żupnika Seweryna Bonera. Nie mniej widoczny jest duży obraz księżnej Kingi, patronki górników solnych, namalowany przez Jana Matejkę, najwybitniejszego wśród polskich malarzy historycznych.

KOMORA III
Najokazalszym eksponatem jest tu ogromny kierat konny typu saskiego, z XVIII w, wraz z osprzętem. W gablocie przyściennej oglądać można fragmenty dawnych lin szybowych, które sporządzano najpierw z łyka lipowego, a potem – począwszy od końca XIV w. z konopi. Na dwóch obrazach umieszczonych obok, widać sposób opuszczania koni do kopalni. Zastosowanie koni do transportu dołowego (od 1620 r.) zwiększyło znacznie możliwości produkcyjne kopalni.

Tagi: nieruchomości Wieliczka, Noclegi Wieliczka Soray