Szlak Dwóch Kopców

Pastwą pożarów padał klasztor w 1494 i 1528 r.; po drugim z nich wzniesiono murowany gotycki budynek klasztorny, parterowy. Nie miały jednak norbertanki szczęścia: w 1587 r., w czasie walk z austriackim arcyksięciem Maksymilianem, który pragnął zdobyć Kraków i uzyskać tron polski, z klasztoru pozostały tylko nagie mury. Dzielna ksieni, Dorota Kątska, z rozmachem zabrała się do usuwania zniszczeń, a nawet rozbudowała klasztor i kościół, nadała im dzisiejszy, barokowy kształt. Przebudową kierowali mistrzowie włoscy: Jan Trevano i Giovanni Battista Petrini. Przy klasztorze powstał też szpital dla kalek i starców (stał na miejscu dzisiejszej pętli tramwajowej). W 1657 r. klasztor zdemolowali Szwedzi, a następnie spalili. Gen. Wurtz nosił się nawet z zamiarem całkowitego jego rozebrania, nie zdążył jednak, na szczęście, planów swych w pełni urzeczywistnić, dzięki sprowadzonym tutaj górnikom z Wieliczki, którzy rozbiórkę zabudowań celowo opóźniali. Późniejsze restauracje i drobne zmiany nie wpłynęły na ogólny wygląd i rozmieszczenie budynków, dotyczyły bowiem przeważnie wnętrz: (ksienie: Justyna Oraczewska, Magdalena Otfinowska 1777 r., Ewa Stobiecka — XIX w.).
Tam, gdzie dziś Rudawa wpada do Wisły, płynęła dawniej młynówka klasztorna, poruszająca stary młyn norbertanek. Poniżej stał tartak. Młynówka płynęła więc wówczas wśród wewnętrznych zabudowań klasztoru, które zostały rozebrane w 1908 r., w związku z przeprowadzaniem nowego koryta Rudawy.

Klasztor jako zabytek architektury. Mury okolne z basztami i strzelnicami, podobnie jak wysokie attyki, blanki, wieża wjazdowa, dziedziniec, zwarty układ zabudowań wewnętrznych, a przede wszystkim malownicze położenie na wzgórzu skalnym, świadczą, że od samego początku klasztor posiadał założenia obronne, podobnie zresztą jak dawne dworzyszcze Gryfitów. Układ i proporcje kościoła wyraźnie zdradzają jego średniowieczne pochodzenie.
Mimo wielu zniszczeń i przeróbek, całość przedstawia się z zewnątrz na ogół jednolicie i nosi charakter stylowy z XVII w. Uważny obserwator w kształcie i fragmentach kościoła dostrzeże jednak kamienny wątek pierwotnego kościoła romańskiego: w cokole i powyżej niego oraz w zamurowanych oknach romańskiej wieży. Dolne partie pochodzą z XII w.: pod oratorium klasztornym, obszerna krypta grobowa (z wyłączeniem sklepienia). Również jeden z budynków mieszkalnych w dolnej swej części okazał się niedawno romańskim. W kruchcie pod wieżą ujrzeć można piękny romański portal z XIII w. W wieży ukryta jest ceglana, gotycka ściana „krzyżykowa” i szkarpy.

You May Also Like