Szlak Dwóch Kopców

Jedynym właściwie zabytkiem Półwsia jest tzw „Dwór Łowczego” (ul. Tadeusza Kościuszki 37). Podobno wcześniej na tym samym miejscu stał królewski zameczek myśliwski, w którym królowie przygotowywali się do łowów: przebierali się, dobierali broń itp. W XVI i na przełomie XVII w. dwór znajdował się w posiadaniu różnych prywatnych właścicieli. Na początku XVII w. teren ten należał do klasztoru norbertanek, a jego ówczesna ksieni, Dorota Kątska, wybudowała nowy dwór, tzw. pałac, który znów na ponad 100 lat przeszedł w ręce prywatne, a następnie klasztor wydzierżawiał go różnym osobom. Od 1932 r. pałac należy do kościoła Św. Salwatora. Dwór ów, dziś bardzo zaniedbany, zachował cechy stylowe z okresu swego powstania (np. rustykowany portal kamienny, sklepienie itp.).

Półwsie Zwierzynieckie
Półwsie Zwierzynieckie

2. Do ogrodu „Pod Lipkami” (300 m). Od początku szlaku idziemy prosto ulicą Księcia Józefa. Ogród „Pod Lipkami” położony jest pod nr 55. Poznać jest go łatwo po pamiątkowej tablicy, umieszczonej jeszcze w 1913 r przez Towarzystwo Opieki nad Polskimi Zabytkami Sztuki i Kultury w Krakowie, a upamiętniającej pobyt księcia Józefa Poniatowskiego. Po klęsce wojsk napoleońskich pod Moskwą w 1812 r. książę Józef ściągnął resztki wojsk, polskich do Krakowa, by przygotować je do następnych walk. Za nim przybyło tu wiele rodzin magnackich, a m.in. Zofia z Czartoryskich Zamoyska, córka księcia Adama i słynnej Izabeli z Puław. Nabyła ona na Zwierzyńcu dworek z ogrodem, w którym w dniu 8.V.1813 r., w przeddzień odjazdu księcia Józefa pod Lipsk, gościła go wraz ze sztabem towarzyszących mu oficerów. Po parcelacji ogród został w większości zabudowany. Obok, pod nr 55 a, w ogrodzie, koło obszernej willi, ułożona jest kamienna tablica z wyrytym na niej czterowierszem Zofii Zamoyskiej, przedstawiającym jej stan psychiczny w tym okresie.
Po drodze do ogrodu „Pod Lipkami”, pod nr 29 znajduje się zaniedbany dom, w którym w latach 1899-1914 zamieszkiwał słynny malarz, Jacek Malczewski (zmarł w 1929 r.). Tutaj powstał m.in. znany cykl jego symbolicznych obrazów: „Zatruta studnia”, „Autoportret z hiacyntem” i inne, na których występuje tutejszy krajobraz.
3. Do „Domu Lenina” (400 m) oraz do tablicy pamiątkowej (900 m). Od pętli tramwajowej schodzimy po schodach w prawo (zach.) w ul. Królowej Jadwigi. Ulica ta stanowiła główną oś historycznego Zwierzyńca. Z lewej (pd.) strony ulicy domy wspinają się po stromym zboczu wzgórza Salwator (odnoga góry bł. Bronisławy). Między willami i kamienicami czynszowymi widnieją stare rudery. Pod nr 20 (silny skręt ulicy w lewo), u podnóża kościoła Salwatora, wznosi się budynek dawnej plebanii, pochodzący z XVIII w.; pod nr 33 – Zwierzyniecka Wytwórnia Musztardy (dawniej znana firma Gablenz i Syn).
Z prawej strony ulicy, pod nr 41. (dawniej: Zwierzyniec 218), stoi nieduży piętrowy budynek z nietynkowanej cegły. Umieszczona przy bramie tablica głosi: „W tym domu od czerwca do września 1912 r. mieszkał i pracował WŁODZIMIERZ LENIN”. Wódz międzynarodowego proletariatu przybył z Paryża do Krakowa w czerwcu 1912 r. wraz z żoną Nadieżdą Krupską i teściową Elżbietą Krupską. Wygłaszał odczyty, organizował spotkania i narady z działaczami i posłami bolszewickimi do Dumy, pisał artykuły do „Prawdy”, projekty ustaw itp. Jednym z mieszkań Lenina w Krakowie było 1 piętro zwierzynieckiego domku, należącego wówczas do murarza Jana Florczyka, dawnego socjalisty i zesłańca syberyjskiego.

You May Also Like