Szlak Dwóch Kopców

FORT „SKAŁA” I OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE U. J.
Na przełomie XIX i XX w. na wzgórzu, dominujący około 100 m nad głębokim Obniżeniem Cholerzyńskim, wojsko austriackie wybudowało potężny fort „Skała”, będący fragmentem trzeciego pierścienia systemu obronnego Krakowa. Kubatura jego wynosiła około 6000 m3, a głębokość fosy sięgała 6 m. W 1953 r. fort oddano Uniwersytetowi Jagiellońskiemu w Krakowie na urządzenie obserwatorium astronomicznego im. Mikołaja Kopernika. Do jego budowy przystąpiono dopiero w 1961 r., a zakończono w 1964 r. Dawne kazamaty przekształciły się na schludne pracownie naukowe, a cały fort na jedną z najnowocześniejszych tego typu placówek w Polce. Na miejscu dawnej kopuły z armatą znajduje się rozsuwana i obrotowa kopuła astronomiczna, a w sąsiedztwie cztery podobne. Obserwatorium dysponuje dwoma radioteleskopami o średnicy 7 i 15 m. Astronomowie znajdują tutaj dogodne warunki do badań naukowych, bowiem Sowiniec przesłania od wschodu niepożądane odblaski świateł Krakowa.

„KRAKOWSKI BALATON”. Tak popularnie zostało przez krakowian nazwane w Kryspinowie miejsce, w którym znajduje się rozległy i głęboki dół, powstały przez wybranie dużej ilości piasku. W środku błyszczy taflą czystej wody o powierzchni około 30 ha (1975 r.), brzegi zaś pokryte są rzadkim lasem sosnowym. W pogodne letnie dni piaszczyste brzegi stawu wprost roją się od Wypoczywających ludzi.

OBNIŻENIE CHOLERZYŃSKIE ciągnie się od Olszanicy, przez Cholerzyn – po Rybną i Półwieś; obrzeżone jest wysokimi, uskokwymi wzgórzami Garbu Tenczyńskiego (od pn.) i Bramy Krakowskiej (od pd.), pochodzenia tektonicznego. Pod względem geologicznym obniżenie to jest więc zapadliskiem tektonicznym. Nazwa jego pochodzi od centralnie położonego tu Cholerzyna, wsi od zamierzchłych aż do współczesnych nam (1939 r.) czasów należącej do potomków rodu Toporczyków-Tęczyńskich i do tzw. hrabstwa tęczyńskiego. Obniżenie leży na dnie… Prawisły. Bowiem Wisła nie zawsze płynęła pod Krakowem obecnym korytem. Kiedyś ciągnęła się ona prawdopodobnie od Piekar – w kierunku Cholerzyna, od zachodu i północy opływała Pasmo Sowińca i koło Mydlnik wpadała w dolinę dzisiejszej Rudawy. Ale również Rudawa nie tworzyła w owym odległym czasie swego pięknego przełomu w okolicy Skały Kmity, lecz od Zabierzowa płynęła wprost ku wschodowi w kierunku Modlniczki.

You May Also Like