Szlak Dwóch Kopców

Nieco później księżna Izabela Czartoryska z Puław przysłała Wisłą na galarze ziemię z pobojowiska pod Maciejowicami, z pola bitwy i z miejsca, w którym miał spaść z konia ranny Naczelnik. Przywieziono też ziemię z pola bitwy pod Szczekocinami, a następnie powtórnie spod Racławic. Każdą z nich umieszczono w osobnej urnie na Kopcu na wysokości około 15 m. Jesienią 1823 r. nadeszła ziemia spod Dubienki, gdzie walczył Kościuszko w 1792 r. W rok później Kopiec wzbogacono ziemią z miejsca, w którym poległ pod Szczekocinami gen. Józef Wodzicki.
25.X.1823 r. zakończono sypanie Kopca, zwanego wówczas Mogiłą. Przybrał on ostatecznie kształt okrągłej piramidy o wysokości 34 m, średnicy dolnej 80 m, górnej 8,5 m, objętości 64 134 m3 i długości ścieżek na szczyt 316 m.
Aby zabezpieczyć stałą opiekę nad Kopcem, postanowiono zakupić od norbertanek ziemię w jego sąsiedztwie i założyć cztery 8-morgowe gospodarstwa, które prowadziliby potomkowie kosynierów. W ten sposób chciano chociaż częściowo wykonać testament Kościuszki o uwłaszczeniu chłopów. Plan ten zrealizowano w drobnej zaledwie części i osiedlono jednego tylko syna kosyniera, Kaliksta Waligórskiego.

Kopiec Kościuszki
Kopiec Kościuszki

W 1850 r. wojska austriackie, mimo sprzeciwów patriotów polskich, rozpoczęły, fortyfikowanie Kopca według projektu znakomitego inżyniera Caboga, usunęły Waligórskiego, zburzyły stojącą obok Kopca kapliczkę bł. Bronisławy z 1702 r. i pustelnię. Fort ten otrzymał później numer II i nazwę „Kościuszko”. Władze wojskowe zabroniły społeczeństwu Krakowa dostępu do Kopca. W 1860 r. zezwoliły jednakże na umieszczenie na szczycie bryły siwego granitu z napisem „Kościuszce”, przywiezionego z doliny Bystrego w Kuźnicach. Kamień ten do dziś dnia wieńczy szczyt Kopca. Później były jeszcze propozycje umieszczenia na Kopcu pomnika Kościuszki według projektu Leonarda Marconiego, ale zamiarów tych nie wykonano. W 1926 r. w pobliżu szczytu, od strony północnej, „złożono Ziemię z pobojowisk w Ameryce na dowód i wspomnienie udziału Tadeusza Kościuszki w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych w 150 rocznicę jej ogłoszenia” – jak głosi umieszczoną tam tablica pamiątkowa.

You May Also Like